Het voorbereiden van een EDI-les kost gemiddeld tussen de 45 minuten en 2 uur, afhankelijk van hoe vertrouwd je bent met de methode en hoe complex het leerstofonderdeel is. Heb je al meerdere EDI-lessen gegeven, dan daalt die tijd aanzienlijk. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de voorbereiding van een les met expliciete directe instructie.
Wat maakt een EDI-les tijdsintensiever dan een gewone les?
Een EDI-les vraagt meer voorbereiding dan een traditionele les omdat je de leerstof bewust opknipt in kleine, logische stappen. Bij expliciete directe instructie werk je met een vaste lesstructuur waarbij elk onderdeel, van het activeren van voorkennis tot het zelfstandig oefenen, vooraf doordacht moet zijn. Dat vraagt om bewuste keuzes die je bij een vrije lesopzet minder expliciet hoeft te maken.
Concreet betekent dit dat je bij een EDI-les vooraf nadenkt over:
- Welk leerdoel je precies wilt bereiken en hoe je dat formuleert
- Welke voorkennis leerlingen nodig hebben en hoe je die activeert
- Hoe je de uitleg stap voor stap opbouwt (modelleren)
- Welke controlevragen je stelt om begrip te checken
- Hoe je de overgang naar begeleide en zelfstandige oefening inricht
Dit is geen onnodige extra last. Het is juist wat een EDI-les effectief maakt. De extra tijd die je in de voorbereiding steekt, betaalt zich terug in een les die soepeler verloopt en waarbij leerlingen minder snel afhaken.
Hoeveel uur kost het voorbereiden van een EDI-les gemiddeld?
Docenten die beginnen met EDI rekenen gemiddeld op 1,5 tot 2 uur voorbereiding per les. Zodra je de structuur goed kent en een ritme hebt gevonden, daalt die tijd naar 45 tot 60 minuten. Voor een vertrouwd onderwerp dat je al eerder hebt gegeven via EDI, kan het zelfs minder zijn.
Die tijdsinvestering hangt sterk af van een paar factoren. Hoe nieuw is de lesstof voor jou? Hoe goed ken je de beginsituatie van je leerlingen? En heb je al een bank met goede controlevragen en oefenmateriaal opgebouwd? Wie dat laatste heeft, bespaart structureel veel tijd bij elke volgende les.
Vergelijk het met een recept dat je voor het eerst kookt: de eerste keer lees je elke stap zorgvuldig, de vijfde keer doe je het op gevoel. EDI werkt precies zo.
Welke onderdelen van EDI kosten de meeste voorbereidingstijd?
De meeste tijd gaat zitten in het formuleren van het leerdoel en het uitwerken van de modelleerfase. Dit zijn de onderdelen die het meest specifiek zijn voor EDI en die de meeste docenten in het begin het lastigst vinden.
Hier is een overzicht van de tijdsverdeling per onderdeel:
- Leerdoel formuleren: 10 tot 20 minuten. Een scherp, toetsbaar leerdoel is de basis van alles. Vaag formuleren kost later meer tijd.
- Modelleren uitwerken: 20 tot 40 minuten. Hoe leg je iets stap voor stap uit? Welke voorbeelden gebruik je? Dit is de kern van EDI.
- Controlevragen opstellen: 10 tot 15 minuten. Goede vragen die je snel inzicht geven in het begrip van de klas kosten meer denkwerk dan ze lijken.
- Oefenmateriaal selecteren of maken: 15 tot 30 minuten. Zeker als je nog geen kant-en-klaar materiaal hebt dat bij jouw leerdoel past.
- Activering van voorkennis plannen: 5 tot 10 minuten. Dit is doorgaans het snelste onderdeel.
Meer tips?
Wordt de voorbereiding sneller naarmate je meer EDI-lessen geeft?
Ja, absoluut. De voorbereidingstijd voor een EDI-les neemt duidelijk af naarmate je meer ervaring opdoet met de methode. Docenten die EDI al een half jaar toepassen, geven aan dat hun voorbereidingstijd met 30 tot 50 procent is gedaald ten opzichte van de eerste lessen.
Dat komt doordat je de lesstructuur steeds meer automatisch toepast. Je hoeft niet meer bij elk onderdeel na te denken over wat er hoort te gebeuren. Bovendien bouw je een persoonlijk archief op: goede leerdoelen, bewezen controlevragen en sterk oefenmateriaal dat je kunt hergebruiken of aanpassen.
Ervaren docenten hebben hier een groot voordeel. Je hebt al jaren lesmateriaal, voorbeelden en kennis van leerlinggedrag opgebouwd. Die bagage maakt het modelleren en het kiezen van goede voorbeelden veel sneller. Bij onderwijsontwikkeling draait het precies om dit: bouwen op wat je al kunt.
Hoe kun je de voorbereiding van een EDI-les efficiënter maken?
De voorbereiding van een EDI-les wordt efficiënter door te werken met vaste sjablonen, samen voor te bereiden met collega’s en een eigen bibliotheek van materialen op te bouwen. Wie structuur aanbrengt in de voorbereiding zelf, bespaart elke week opnieuw tijd.
Praktische tips die direct helpen:
- Gebruik een lessjabloon. Maak eenmalig een vaste opzet met alle EDI-onderdelen als kopjes. Vul die in voor elke les in plaats van steeds opnieuw te beginnen.
- Werk samen met een collega. Twee docenten die samen een EDI-les voorbereiden, halveren de tijd per persoon en verbeteren tegelijk de kwaliteit.
- Sla goede vragen op. Maak een document met controlevragen per onderwerp. Die kun je later hergebruiken of licht aanpassen.
- Begin klein. Pas EDI eerst toe op een les die je al goed kent. Dat maakt de leercurve minder steil en de voorbereiding haalbaarder.
Wil je hier dieper op ingaan, bekijk dan ons trainingsaanbod voor concrete handvatten bij het opzetten van effectieve lessen.
Is EDI geschikt voor docenten die al een volle werkweek hebben?
Ja, EDI is ook toepasbaar voor drukbezette docenten, mits je de methode stap voor stap introduceert en niet probeert alles in een keer te veranderen. De tijdsinvestering aan het begin is reëel, maar de structuur die EDI biedt, levert op de lange termijn juist rust en overzicht op in je lessen.
Het is verstandig om EDI niet in te voeren als een extra taak bovenop alles wat je al doet, maar als vervanging van een minder effectieve aanpak. Vervang een les die je nu met wisselend succes geeft door een EDI-les. Kijk wat het doet. Bouw dan langzaam verder.
Docenten met veel ervaring merken bovendien dat EDI goed aansluit op intuïties die ze al jaren hebben over wat werkt in de klas. De methode geeft een naam en structuur aan iets wat je misschien al deels deed. Dat maakt de overstap kleiner dan hij lijkt.
Hoe wij helpen bij het voorbereiden van EDI-lessen
Bij September Onderwijs weten we dat het leren werken met EDI tijd kost, maar ook dat je die tijd niet alleen hoeft te besteden. Ons Didactisch Coachen Programma is er speciaal op gericht om docenten te ondersteunen bij het planmatig en gestructureerd inrichten van lessen en feedback. We combineren training met coaching en lesbezoeken, zodat je niet alleen leert wat EDI inhoudt, maar het ook echt in de vingers krijgt.
Wat je van ons kunt verwachten:
- Praktijkgerichte begeleiding die aansluit op jouw situatie en je bestaande aanpak
- Concrete lessjablonen en tools die je direct kunt gebruiken
- Coaching op maat, ook individueel als dat beter bij je past
- Borging van wat je leert, zodat het beklijft in de dagelijkse praktijk
We werken al meer dan 15 jaar met scholen door heel Nederland en begrijpen dat ervaren docenten geen betuttelende cursus nodig hebben, maar een gelijkwaardige gesprekspartner. Neem gerust contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek, of vraag direct een offerte aan als je wilt weten wat we voor jouw school kunnen betekenen.


