Leskwaliteit verbeteren met de ontwikkeltrajecten van September Onderwijs

Samen werken aan leskwaliteit: OP3 in de praktijk

Op veel scholen leeft de wens om de kwaliteit van lessen te versterken. Er wordt gesproken over “meer eigenaarschap bij leerlingen”, “betere instructie” of “goede feedback geven”. Maar in de praktijk blijkt het lastig om dit als team écht vorm te geven. Wat bedoelen we eigenlijk met ‘goede leskwaliteit’? En hoe zorgen we ervoor dat iedereen in de school dezelfde taal spreekt?

Bij September Onderwijs helpen we scholen bij het versterken van OP3: het pedagogisch-didactisch handelen van leraren. Dat is precies waar leskwaliteit plaatsvindt, in de klas, in de interactie tussen leraar en leerling. Niet in losse studiedagen, maar in een gedragen traject dat visie, vaardigheden en professionele cultuur met elkaar verbindt.

OP3 en de kern van leskwaliteit

Wat is pedagogisch didactisch handelen? OP3 is één van de standaarden in het onderzoekskader van de Onderwijsinspectie, en gaat over hoe je lesgeeft én hoe je omgaat met leerlingen. In samenwerking met de Universiteit Twente onderscheidt de inspectie vijf kenmerken die bepalend zijn voor effectieve lessen: instructie, klassenmanagement, lesklimaat, afstemming en zelfregulerend leren. De Onderwijsinspectie geeft aan dat veel scholen moeite hebben met deze aspecten. Vooral op het gebied van instructie en afstemming (zoals differentiëren) worden regelmatig herstelopdrachten verstrekt. Het vraagt dus om gerichte en schoolbrede aandacht.

Waarom verbetering vaak stokt

De ambitie is er, maar het lukt vaak niet om daadwerkelijk vooruitgang te boeken. Teams verschillen in opvattingen over wat een goede les is. Waar de één het belang van heldere uitleg benadrukt, ziet de ander het creëren van een veilige sfeer als uitgangspunt. Zonder gedeelde visie ontbreekt focus. En zonder zicht op wat er daadwerkelijk in de klas gebeurt, blijft bijsturen lastig. Lesobservaties, feedback en structurele professionalisering zijn vaak onvoldoende ingebed in de dagelijkse praktijk. Ook schoolleiders spelen hierin een belangrijke rol. Zij willen sturing geven aan ontwikkeling, maar hebben niet altijd zicht op het pedagogisch-didactisch handelen van hun team. Zo blijft de kloof bestaan tussen ambitie en uitvoering.

Een ontwikkeltraject dat werkt

September Onderwijs begeleidt scholen in een traject dat bestaat uit drie stappen:
1. Visievorming
We starten met een gezamenlijke verkenning: wat verstaan we onder leskwaliteit? We voeren lesobservaties uit, verzamelen input uit de school en begeleiden een sessie waarin het team samen een gedeeld beeld formuleert van de ‘goede les’.
2. Vaardigheden versterken
Op basis van die gedeelde visie werken we aan praktische thema’s binnen OP3, zoals duidelijke instructie, activerende werkvormen, klassenmanagement en formatief handelen. Dit doen we via teamtrainingen, lesbezoeken, intervisie en coaching.
3. Borging en bestendiging
Tot slot begeleiden we de school bij het verankeren van de ontwikkeling. Denk aan het opstellen van een kijkwijzer, het versterken van feedbackgesprekken of het trainen van de schoolleiding in het voeren van inhoudelijke gesprekken over leskwaliteit.
Het resultaat? Een gedeelde visie, herkenbare taal, meer eigenaarschap bij leraren én schoolleiders en vooral: betere lessen voor leerlingen.

Herkenbare signalen uit de praktijk
Ons traject is niet alleen geschikt voor scholen met een onvoldoende of zwakke beoordeling van de Onderwijsinspectie op het gebied van OP3. Ook scholen die al stappen hebben gezet en zoeken naar verdere verdieping, kunnen hiermee verder. Herken je deze signalen?

• Verschillen in aanpak tussen docenten zorgen voor onduidelijkheid bij leerlingen.
• Er is onrust in de klas, waardoor instructietijd verloren gaat.
• De school wil de lat hoger leggen, maar mist een gedeelde taal voor wat een goede les is.
• Ontwikkelingen als EDI of formatief handelen vinden plaats, maar zonder samenhang of focus.
• Feedback wordt nauwelijks gegeven – of voelt als controle in plaats van leren.
• Er is geen concreet zicht op de kwaliteit van het pedagogisch-didactisch handelen.
• Dan is het tijd voor een gerichte aanpak waarin visie, praktijk en cultuur met elkaar verbonden worden.
  
  Meer weten?
  Wil je samen met je team werken aan sterkere lessen, een gedeelde visie op leskwaliteit, en meer samenhang in professionalisering? Neem dan contact met ons op. Wij helpen je graag verder met een aanpak die aansluit bij jullie situatie; onderbouwd, praktisch en gericht op duurzame verbetering van OP3 en het pedagogisch didactisch handelen binnen jouw school.