Een EDI-traject is een professionaliseringstraject waarbij docenten stap voor stap leren werken met expliciete directe instructie: een gestructureerde manier van lesgeven waarbij je nieuwe leerstof systematisch en helder aanbiedt, zodat leerlingen het echt begrijpen voor ze zelfstandig aan de slag gaan. Het traject combineert theorie, oefening in de klas en gerichte feedback. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over EDI-trajecten, van de praktische opzet tot de kosten.

Hoe ziet een EDI-traject eruit in de praktijk?

Een EDI-traject bestaat in de praktijk uit een combinatie van gezamenlijke trainingssessies, individuele lesbezoeken en reflectiemomenten. Docenten leren de EDI-stappen eerst kennen via theorie en modellering, passen ze daarna toe in hun eigen lessen en krijgen gerichte feedback van een coach of collega. Het traject loopt doorgaans over meerdere weken of maanden.

De aanpak is altijd gericht op de eigen klas en het eigen vak. Je oefent niet in een fictieve situatie, maar gewoon met je eigen leerlingen en je eigen leerstof. Dat maakt het concreet en direct toepasbaar.

Een typisch traject ziet er zo uit:

• Een of meerdere gezamenlijke trainingssessies waarin de EDI-stappen worden uitgelegd en gedemonstreerd
• Individuele lesbezoeken waarbij een coach meekijkt en feedback geeft
• Intervisie of teamoverleg om ervaringen te delen met collega’s
• Reflectiegesprekken om te evalueren wat werkt en wat nog aandacht nodig heeft
• Borging: concrete afspraken over hoe je de aanpak structureel inbedt in je lespraktijk

De duur en intensiteit van een traject hangen af van de doelen van de school en de beginsituatie van de docenten. Wil je weten wat er mogelijk is? Kijk dan eens bij ons trainingsaanbod voor een overzicht.

Wat zijn de zeven stappen van expliciete directe instructie?

De zeven stappen van expliciete directe instructie zijn een vaste volgorde die docenten helpt om nieuwe leerstof gestructureerd aan te bieden. De stappen zorgen ervoor dat leerlingen precies weten wat er van hen verwacht wordt en dat de instructie aansluit op wat ze al weten. Samen vormen ze de kern van elk EDI-traject.

De zeven EDI-stappen zijn:

1. Lesdoel stellen: Je maakt voor leerlingen helder wat ze aan het einde van de les kennen of kunnen.
2. Activeren van voorkennis: Je haalt op wat leerlingen al weten, zodat nieuwe informatie ergens aan kan hangen.
3. Directe instructie: Je legt de nieuwe leerstof stap voor stap uit, helder en gestructureerd.
4. Modelleren: Je laat zien hoe je een taak aanpakt, hardop denkend zodat leerlingen je redenering kunnen volgen.
5. Begeleide inoefening: Leerlingen oefenen samen met jou, zodat je direct kunt bijsturen.
6. Verwerking: Leerlingen gaan zelfstandig aan de slag, nu ze de stof voldoende beheersen.
7. Afsluiting: Je evalueert samen of het lesdoel behaald is en geeft een vooruitblik op het vervolg.

Wat deze stappen zo krachtig maakt, is de logische opbouw: je bouwt altijd voort op wat leerlingen al weten en je controleert voortdurend of iedereen meekomt. Dat geeft zowel docenten als leerlingen houvast.

Wat is het verschil tussen EDI en andere didactische methoden?

Het grootste verschil tussen EDI en andere didactische methoden is de mate van structuur en sturing. Bij EDI neemt de docent bewust het voortouw in het leerproces: jij bepaalt het tempo, jij modelleert het denkproces en jij controleert voortdurend of leerlingen de stof begrijpen. Andere methoden, zoals ontdekkend leren, geven leerlingen meer autonomie en ruimte om zelf conclusies te trekken.

Dat betekent niet dat EDI ouderwets is. Juist voor het aanleren van nieuwe en complexe leerstof is gestructureerde instructie effectief gebleken, omdat leerlingen dan niet vastlopen op onduidelijkheden. EDI is ook goed te combineren met andere aanpakken: nadat leerlingen de basisstof beheersen via EDI, kun je prima ruimte geven voor meer zelfstandig of onderzoekend werken.

Vergeleken met schoolontwikkeling gericht op formatief handelen of activerende werkvormen, richt EDI zich specifiek op de instructiefase van de les. Het zijn dus geen concurrerende methoden, maar aanvullende. Veel scholen werken dan ook met een combinatie van EDI, formatief handelen en didactisch coachen.

Voor welke docenten is een EDI-traject geschikt?

Een EDI-traject is geschikt voor docenten in het primair onderwijs, voortgezet onderwijs en het mbo die hun instructievaardigheden willen versterken. Het is zowel waardevol voor startende docenten als voor ervaren professionals die merken dat hun lessen minder aanslaan dan vroeger, of die bewust willen werken aan de kwaliteit van hun instructiemomenten.

Ervaren docenten profiteren misschien wel het meest van een EDI-traject, juist omdat ze al veel kennis en klaservaring hebben. De EDI-stappen geven een helder kader om die ervaring te structureren en bewuster in te zetten. Herken je dat je lessen soms minder goed lopen dan je wilt, of dat leerlingen afhaken tijdens de uitleg? Dan biedt EDI concrete handvatten.

Een traject is ook waardevol voor teams die samen willen werken aan een gedeelde taal rondom instructie. Als alle docenten binnen een school dezelfde aanpak hanteren, wordt het voor leerlingen voorspelbaarder en veiliger om te leren.

Hoe weet je of een EDI-traject effect heeft gehad?

Je weet dat een EDI-traject effect heeft gehad als docenten de zeven stappen herkenbaar en consistent toepassen in hun lessen, en als leerlingen aantoonbaar beter begrijpen wat er van hen verwacht wordt. Concrete signalen zijn: leerlingen die minder vragen stellen over de opdracht zelf, hogere betrokkenheid tijdens de instructiefase en betere leerresultaten.

Naast die signalen in de klas zijn er ook meer gestructureerde manieren om effect te meten:

• Lesbezoeken voor en na het traject, waarbij je kijkt naar specifieke gedragsindicatoren
• Reflectiegesprekken met docenten over hun eigen ervaring en zelfvertrouwen
• Leerlingfeedback over de duidelijkheid van de instructie
• Toetsresultaten als indicator voor begrip van de leerstof

Bij een goed opgezet traject worden doelen vooraf concreet vastgelegd, zodat je achteraf ook echt kunt meten of die doelen behaald zijn. Borging is daarin cruciaal: een eenmalige training zonder follow-up leidt zelden tot blijvende verandering.

Wat kost een EDI-traject voor een school?

De kosten van een EDI-traject voor een school variëren sterk en zijn afhankelijk van de omvang van het traject, het aantal deelnemers, de duur en de mate van individuele begeleiding. Een traject voor een heel team vraagt een andere investering dan begeleiding van een kleine groep docenten of individuele coaching.

Factoren die de prijs beïnvloeden zijn onder andere:

• Aantal trainingsdagen of sessies
• Aantal lesbezoeken en coachingsgesprekken
• Groepsgrootte
• Maatwerk versus een standaardprogramma
• Borgingstraject na de trainingen

Voor een nauwkeurige indicatie is het altijd verstandig om een offerte op maat aan te vragen. Zo weet je precies wat je krijgt en wat het kost. Via onze pagina offerte aanvragen kun je snel en vrijblijvend een aanvraag indienen.

Hoe September Onderwijs helpt met een EDI-traject

Bij September Onderwijs begeleiden we scholen door heel Nederland bij het implementeren van expliciete directe instructie. We combineren praktijkgerichte training met coaching en lesbezoeken, zodat de EDI-stappen niet alleen bekend worden maar ook echt beklijven in de dagelijkse lespraktijk. Onze aanpak is altijd maatwerk: we sluiten aan op de beginsituatie van jouw school en de doelen die jullie willen bereiken.

Wat we bieden binnen een EDI-traject:

• Gezamenlijke trainingssessies waarin we de zeven EDI-stappen uitleggen en modelleren
• Individuele lesbezoeken met directe, constructieve feedback
• Intervisie en teamoverleg om ervaringen te delen en van elkaar te leren
• Een borgingstraject zodat de aanpak structureel verankerd wordt in de school
• Aansluiting op ons bredere trainingsaanbod, zoals ons Didactisch Coachen Programma

Wil je weten wat een EDI-traject voor jouw school kan betekenen? Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek. We denken graag met je mee.