EDI, ofwel Expliciete Directe Instructie, invoeren als team vraagt meer dan een eenmalige studiedag. Het werkt pas als iedereen dezelfde taal spreekt, dezelfde structuur hanteert en elkaar helpt om het vol te houden. In dit artikel lees je stap voor stap hoe je EDI samen met je team opbouwt: van de voorbereiding tot de borging in je dagelijkse routines.

Wat je team nodig heeft vóór de start

Voordat je begint met EDI invoeren, is het belangrijk dat je team een gedeeld vertrekpunt heeft. Zonder gemeenschappelijke basis werkt iedereen vanuit een ander begrip van wat EDI eigenlijk inhoudt, en dat levert verwarring op in plaats van verbetering.

Zorg dat je vóór de eerste gezamenlijke sessie in ieder geval het volgende op orde hebt:

• Een heldere definitie van EDI die iedereen in het team begrijpt en onderschrijft
• Inzicht in de huidige lespraktijk: wat doen docenten al goed, en waar liggen de blinde vlekken?
• Draagvlak bij teamleiders en schoolleiding, zodat er tijd en ruimte vrijgemaakt wordt voor het traject
• Een realistisch tijdpad: EDI invoeren kost meerdere maanden, niet een paar weken
• Afspraken over wie het proces begeleidt en wie eindverantwoordelijk is

Als dit allemaal klopt, sta je stevig aan de start. Ontbreekt er iets, pak dat dan eerst op. Een solide basis voorkomt dat je halverwege vastloopt.

Introduceer EDI stap voor stap in de lespraktijk

Begin niet met het volledige EDI-model in één keer. Dat overweldigt docenten en leidt ertoe dat niemand het goed toepast. Kies in plaats daarvan voor een gefaseerde aanpak waarbij je steeds één element toevoegt en verdiept voordat je verder gaat.

Een werkbare volgorde voor de introductie:

1. Start met het leerdoel centraal stellen: leer docenten hoe ze een scherp, leerlinggericht leerdoel formuleren en dat zichtbaar maken in de les
2. Voeg daarna de instructiefase toe: hoe leg je iets uit op een manier die aansluit bij het niveau van je leerlingen?
3. Bouw vervolgens het begeleid inoefenen op: docenten oefenen samen met leerlingen voordat leerlingen zelfstandig aan de slag gaan
4. Sluit af met de afsluitingsfase: hoe check je of leerlingen het leerdoel hebben bereikt?

Na elke fase bespreek je als team kort wat goed ging en wat beter kan. Zo bouw je kennis op en blijft iedereen betrokken bij het proces.

Organiseer gezamenlijke voorbereiding en modelleren

Een van de krachtigste manieren om EDI in te voeren is samen lessen voorbereiden en modelleren. Dat betekent: één docent bereidt een les voor volgens het EDI-model, en het team kijkt mee, denkt mee en geeft feedback.

Zo pak je dat concreet aan:

1. Plan vaste momenten in voor gezamenlijke lesvoorbereiding, bij voorkeur wekelijks of tweewekelijks
2. Laat één docent een les uitwerken en die presenteren aan het team alsof het een echte les is
3. Het team observeert en noteert: wat zie je, wat werkt, wat zou je anders doen?
4. Bespreek de les na aan de hand van concrete EDI-criteria, niet op basis van gevoel

Dit modelleren heeft een dubbel effect: de docent die modelleert leert door te doen, en de rest van het team leert door te observeren en te benoemen. Na een paar sessies merk je dat de gedeelde taal rondom EDI vanzelf groeit.

Geef en ontvang feedback via lesbezoeken

Lesbezoeken zijn onmisbaar als je wilt weten of EDI daadwerkelijk in de klas landt. Maar dan moeten ze wel op de juiste manier worden ingezet: niet als beoordeling, maar als leermiddel.

Maak lesbezoeken effectief door de volgende aanpak te hanteren:

1. Spreek vooraf af welk element van EDI centraal staat tijdens het bezoek, zodat de feedback gericht en behapbaar blijft
2. Gebruik een observatieformulier dat aansluit op de EDI-fasen, zodat feedback concreet en vergelijkbaar is
3. Plan altijd een nabespreking direct na het lesbezoek, bij voorkeur binnen een uur
4. Begin de nabespreking met wat goed ging, gevolgd door één of twee concrete verbeterpunten
5. Laat de docent zelf reflecteren voordat de observator feedback geeft

Wanneer lesbezoeken een vaste plek krijgen in het teamritme, verliest het de spanning van iets uitzonderlijks. Docenten gaan het zien als een normaal onderdeel van professionele ontwikkeling, en dat maakt de feedback eerlijker en nuttiger.

Borg EDI structureel in teamroutines

Met een goede start en een paar succesvolle lesbezoeken ben je er nog niet. EDI beklijft alleen als het een plek krijgt in de vaste routines van je team. Dat vraagt bewuste keuzes in hoe je vergadert, evalueert en samenwerkt.

Bouw EDI in op deze plekken:

• Teamvergaderingen: reserveer steeds een vast moment voor een korte EDI-reflectie, ook als het maar tien minuten is
• Leerlingbespreking: koppel signalen over leerlingprestaties terug aan de instructiekwaliteit in de klas
• Jaarplanning: zet lesbezoeken en gezamenlijke lesvoorbereiding vast in de agenda, zodat ze niet sneuvelen bij drukte
• Inwerkprogramma voor nieuwe collega’s: introduceer EDI direct bij nieuwe docenten als de standaard manier van werken

Borging is geen eenmalige actie, maar een doorlopend proces. Hoe meer EDI verweven raakt met hoe jullie als team normaal werken, hoe minder het voelt als iets extra’s en hoe duurzamer de resultaten zijn.

Los veelvoorkomende struikelblokken op

Zelfs met een goede aanpak lopen teams regelmatig vast bij de invoering van EDI. Herken je een van de volgende situaties, dan helpt het om te weten wat je eraan kunt doen.

Docenten passen EDI inconsistent toe
Weerstand is bijna altijd een signaal van onzekerheid, niet van onwil. Geef docenten de ruimte om vragen te stellen en fouten te maken zonder dat dit gevolgen heeft voor hun beoordeling.

Tijdgebrek
Terugval is normaal en betekent niet dat het mislukt. Plan evaluatiemomenten in waarop je als team kijkt waar het vastloopt, en pas de aanpak aan op basis van wat je ziet.

Door struikelblokken serieus te nemen en er concreet op te reageren, houd je het proces levend en laat je zien dat de invoering van EDI een gedeelde verantwoordelijkheid is.

Hoe wij helpen bij didactisch coachen en EDI

EDI invoeren als team gaat verder dan het leren van een model. Het vraagt dat docenten ook leren hoe ze leerlingen begeleiden tijdens het leerproces zelf. Precies daar richt ons Didactisch Coachen Programma zich op.

In dit programma leren docenten planmatig en gestructureerd coachen en feedback geven op een manier die het denkproces van leerlingen activeert. Dat sluit naadloos aan op de EDI-aanpak, omdat goede instructie en gerichte begeleiding hand in hand gaan.

Wat je van ons programma kunt verwachten:

• Een masterclass die theorie direct verbindt aan de lespraktijk
• Concrete coachingstechnieken die docenten de volgende dag al kunnen toepassen
• Een borgingstraject zodat nieuwe vaardigheden niet na een paar weken wegsijpelen
• Begeleiding door ervaren trainers die weten hoe scholen werken

Wil je weten hoe dit programma past bij wat jouw team nodig heeft? Neem dan contact met ons op en we denken graag met je mee over een aanpak die werkt voor jullie school.