Problemen bij didactisch coachen los je op door een combinatie van strategieën toe te passen: bouw vertrouwen op bij weerstand, geef specifieke feedback die tot actie leidt, doorbreek vastgelopen gesprekken met nieuwe technieken, en zorg voor concrete follow-up afspraken. Daarnaast herken je je eigen grenzen als coach en zoek je tijdig ondersteuning wanneer nodig.
Wat doe je als een collega weerstand toont tegen coaching?
Weerstand tegen coaching ontstaat meestal uit onzekerheid of het gevoel niet begrepen te worden. Begin altijd met vertrouwen opbouwen door oprechte interesse te tonen in de situatie van je collega. Stel open vragen zoals “Wat maakt dit onderwerp lastig voor jou?” in plaats van direct met oplossingen te komen.
Erken de expertise en ervaring van je collega voordat je suggesties doet. Zeg bijvoorbeeld: “Je hebt zoveel ervaring met deze leerlingen, wat denk je dat er zou helpen?” Dit creëert psychologische veiligheid en vermindert defensieve reacties.
Gebruik de “samen-benadering” door problemen als gezamenlijke uitdagingen te presenteren. In plaats van “Je moet dit anders doen” kun je zeggen: “Hoe kunnen we dit samen aanpakken?” Dit maakt van jou een bondgenoot in plaats van een beoordelaar.
Geef je collega controle door keuzemogelijkheden aan te bieden. Vraag: “Waar wil je mee beginnen?” of “Welke aanpak spreekt jou het meest aan?” Mensen accepteren verandering makkelijker als ze zelf de richting kunnen bepalen.
Hoe geef je feedback die daadwerkelijk tot verandering leidt?
Effectieve feedback is specifiek, haalbaar en gekoppeld aan concrete situaties. Vermijd algemene uitspraken zoals “Je moet meer structuur geven” en focus op observeerbare gedragingen: “Toen je de instructie gaf, zag ik dat drie leerlingen nog bezig waren met de vorige opdracht.”
Gebruik het SBI-model: Situatie, Gedrag, Impact. Beschrijf wat je hebt gezien, welk gedrag je observeerde en wat het effect daarvan was. Dit maakt feedback objectief en minder bedreigend.
Koppel feedback altijd aan de doelen van je collega. Vraag vooraf: “Waar wil je aan werken?” en laat je feedback daarop aansluiten. Dit creëert eigenaarschap omdat de feedback relevant is voor hun eigen ontwikkelwensen.
Geef feedback in kleine, verteerbare porties. Kies maximaal twee punten per gesprek en zorg dat deze uitgewerkt kunnen worden voordat je nieuwe feedback geeft. Te veel tegelijk zorgt voor overweldiging en vermindert de kans op implementatie.
Wat als een coachingsgesprek vastloopt of nergens toe leidt?
Vastgelopen gesprekken herken je aan herhalende patronen, stiltes of het gevoel dat jullie in cirkels praten. Doorbreek dit door het patroon expliciet te benoemen: “Ik merk dat we steeds terugkomen op hetzelfde punt. Wat gebeurt er nu?”
Verander van perspectief door andere vragen te stellen. Als “Wat ga je doen?” niet werkt, probeer dan: “Wat zou er gebeuren als je niets doet?” of “Wat zou een leerling in deze situatie doen?” Dit opent nieuwe denkrichtingen.
Gebruik de “miracle question”: “Stel dat dit probleem morgen opgelost is, wat zou er dan anders zijn in je klas?” Dit helpt om van probleemfocus naar oplossingsfocus te gaan en kan nieuwe energie geven aan het gesprek.
Soms helpt het om een pauze in te lassen. Zeg: “Laten we hier even bij stilstaan en volgende week verder gaan.” Dit geeft tijd voor reflectie en voorkomt geforceerde oplossingen die niet beklijven.
Hoe zorg je ervoor dat afspraken uit coaching daadwerkelijk worden nagekomen?
Concrete afspraken maken begint bij het samen formuleren van specifieke, meetbare doelen. In plaats van “Ik ga meer differentiëren” maak je de afspraak: “Ik bereid voor elke les twee niveaus voor en check na een week hoe dit bevalt.”
Plan direct het volgende gesprek in tijdens het huidige gesprek. Zeg: “We spreken af dat je dit twee weken uitprobeert en dan evalueren we op [datum]. Wat heb je van mij nodig om dit vol te houden?”
Bouw kleine checkpoints in. Stuur na een week een kort berichtje: “Hoe gaat het met de differentiatie?” Dit toont betrokkenheid zonder controlerend te zijn en biedt ruimte voor bijsturing.
Maak afspraken zichtbaar door ze op te schrijven en beide een kopie te geven. Dit voorkomt misverstanden en herinnert aan de gemaakte afspraken. Vraag je collega om de afspraken in eigen woorden samen te vatten om commitment te versterken.
Wat doe je als je als coach zelf vastloopt of twijfelt?
Herken je eigen grenzen door aandacht te hebben voor signalen zoals frustratie, het steeds geven van dezelfde adviezen of het gevoel dat gesprekken nergens toe leiden. Zelfreflectie is een belangrijke vaardigheid die je kunt ontwikkelen door na elk gesprek kort te evalueren wat goed ging en wat anders kon.
Zoek collegiale consultatie bij andere coaches of teamleiders. Bespreek lastige situaties zonder namen te noemen en vraag om andere perspectieven. Dit helpt om nieuwe strategieën te ontdekken en voorkomt dat je vastzit in je eigen denkpatronen.
Maak onderscheid tussen coaching, begeleiding en therapie. Als persoonlijke problemen de werkprestaties beïnvloeden, verwijs door naar professionele hulp. Coaching richt zich op werkgerelateerde ontwikkeling, niet op het oplossen van privéproblemen.
Investeer in je eigen ontwikkeling door trainingen te volgen, literatuur te lezen en van ervaren coaches te leren. Dit vergroot je gereedschapskist en helpt je om flexibeler te reageren op verschillende situaties.
Hoe September onderwijs helpt met didactisch coachen
Wij ondersteunen teamleiders bij het ontwikkelen van effectieve coachingsvaardigheden door een praktisch didactisch coachen programma aan te bieden. Ons programma combineert theorie met directe toepassing in de dagelijkse praktijk.
Wat je krijgt van ons programma:
- Concrete gespreksvaardigheden en feedbacktechnieken die je direct kunt gebruiken
- Praktische tools voor het voeren van coachingsgesprekken en het maken van afspraken
- Begeleiding bij het omgaan met weerstand en vastgelopen situaties
- Follow-up sessies om ervaring op te doen en bij te sturen waar nodig
- Borging door concrete oefeningen en intervisie met collega-teamleiders
We passen het programma aan jouw specifieke situatie aan en zorgen ervoor dat je met vertrouwen coachingsgesprekken kunt voeren. Het traject is pas afgerond als je daadwerkelijk resultaat ziet in je team.
Wil je weten hoe wij jou kunnen helpen om effectiever te coachen? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek over de mogelijkheden voor jouw team.
