Na een inspectiebezoek liggen de resultaten op tafel en weet je precies waar het knelt rondom EDI, de expliciete directe instructie. Maar weten wat er beter moet, is één ding; zorgen dat het ook echt verandert in de dagelijkse lespraktijk is een ander verhaal. Als schoolleider wil je geen tijdelijke opflakkering van aandacht, maar een structurele verandering die beklijft. In dit artikel lees je stap voor stap hoe je EDI borgt na een inspectiebezoek, van het analyseren van de resultaten tot het verankeren van een professionele leercultuur.

Wat je nodig hebt om EDI structureel te borgen

Voordat je aan de slag gaat met borging, is het nuttig om te weten wat je nodig hebt. Structurele implementatie van EDI vraagt niet alleen om goede wil, maar ook om de juiste randvoorwaarden op school. Zonder deze basis loop je het risico dat verbeteringen oppervlakkig blijven of na een paar maanden weer wegglijden.

• Een helder beeld van de huidige EDI-praktijk per team of afdeling
• Draagvlak bij teamleiders en docenten om samen te werken aan verbetering
• Tijd en ruimte in het rooster voor lesbezoeken, feedback en teamoverleg
• Een gedeelde taal rondom de fases van EDI, zodat iedereen hetzelfde verstaat onder begrippen als activering, instructie en verwerking
• Bereidheid om voortgang zichtbaar te maken en bij te sturen als iets niet werkt

Heb je deze randvoorwaarden niet volledig op orde? Geen probleem. Je kunt ze parallel aan het borgingsproces ontwikkelen. Maar wees je ervan bewust dat het tempo en de diepgang van de borging hiervan afhangen.

Analyseer de inspectieresultaten op EDI-verbeterpunten

Begin met het grondig lezen van het inspectierapport. Zoek specifiek naar opmerkingen over pedagogisch-didactisch handelen, instructiekwaliteit en de structuur van lessen. Inspecteurs gebruiken soms andere termen dan EDI, maar beschrijven wel dezelfde elementen: activering van voorkennis, duidelijke leerdoelen, stapsgewijze instructie, controle op begrip en zelfstandige verwerking.

1. Markeer alle passages die betrekking hebben op de kwaliteit van instructie en klassenmanagement.
2. Koppel elk verbeterpunt aan een specifieke fase van EDI, zoals terugblik, doelenbespreking, begeleide inoefening of zelfstandige verwerking.
3. Bepaal per verbeterpunt of het gaat om een incidenteel probleem bij een kleine groep docenten of om een patroon dat schoolbreed speelt.
4. Maak een overzicht van de drie tot vijf meest urgente verbeterpunten en bespreek dit met je teamleiders.

Na deze analyse heb je een concreet beeld van waar de pijn zit. Je weet welke EDI-fases extra aandacht nodig hebben en bij welke groepen docenten. Dat is de informatie die je nodig hebt voor de volgende stap.

Stel een concreet borgingsplan op per EDI-fase

Met de analyse in de hand ga je een borgingsplan schrijven. Niet een algemeen verbeterplan, maar een plan dat per EDI-fase beschrijft wat je wilt bereiken, hoe je dat gaat doen en wanneer je het resultaat verwacht. Zo blijft het plan behapbaar en meetbaar.

1. Kies voor elke prioritaire EDI-fase een concrete doelstelling, bijvoorbeeld: “In april 2026 formuleert 80 procent van de docenten aan het begin van elke les een zichtbaar leerdoel.”
2. Beschrijf per doelstelling welke activiteiten je inzet: een teamtraining, collegiale lesbezoeken, intervisie of individuele coaching.
3. Wijs een verantwoordelijke aan per activiteit, zodat duidelijk is wie het oppakt.
4. Plan evaluatiemomenten in, minimaal één per kwartaal, om te checken of de doelstellingen gehaald worden.

Een goed borgingsplan is geen document dat in de la verdwijnt. Deel het actief met je team, bespreek het in teamvergaderingen en zorg dat docenten weten wat er van hen verwacht wordt en waarom. Transparantie over de doelen vergroot het draagvlak aanzienlijk.

Organiseer lesbezoeken en collegiale feedback als borgingsinstrument

Lesbezoeken zijn een van de krachtigste instrumenten om EDI te borgen. Ze maken zichtbaar wat er in de klas werkelijk gebeurt en bieden een concrete aanleiding voor een goed gesprek. Zorg dat lesbezoeken geen beoordelingsmoment zijn, maar een leermoment, zowel voor de docent als voor jou als schoolleider.

1. Maak een observatieschema op basis van de EDI-fases die jullie willen verbeteren. Gebruik gerichte observatievragen, zoals: “Hoe controleert de docent of leerlingen de instructie begrepen hebben?”
2. Voer na elk lesbezoek een kort feedbackgesprek van maximaal twintig minuten. Focus op twee of drie concrete observaties, niet op alles tegelijk.
3. Organiseer ook collegiale lesbezoeken waarbij docenten bij elkaar in de klas kijken. Dit normaliseert het idee van leren van elkaar en vermindert de drempel.
4. Leg de observaties en afspraken schriftelijk vast, zodat je voortgang kunt bijhouden over de tijd.

Collegiale feedback werkt het beste als docenten zich veilig genoeg voelen om eerlijk te zijn. Investeer dus ook in de onderlinge sfeer en het vertrouwen binnen het team. Een cultuur van open feedback groeit niet vanzelf, maar vraagt bewuste aandacht van de schoolleider.

Monitor voortgang en stuur bij op teamniveau

Borging vraagt om regelmatige monitoring. Niet om controle uit te oefenen, maar om tijdig te zien of de ingezette acties het gewenste effect hebben. Stuur bij als iets niet werkt, voordat het een patroon wordt.

1. Verzamel elke zes tot acht weken data over de voortgang, via lesbezoekverslagen, leerlingobservaties of korte teamgesprekken.
2. Vergelijk de resultaten met de doelstellingen uit het borgingsplan en stel vast of je op koers ligt.
3. Bespreek de voortgang in teamvergaderingen op een constructieve manier: wat gaat goed, wat vraagt extra aandacht en wat ga je aanpassen?
4. Pas het borgingsplan aan als blijkt dat bepaalde activiteiten niet het gewenste effect hebben. Flexibiliteit is geen zwakte, maar een teken van goed leiderschap.

Monitoring hoeft niet ingewikkeld te zijn. Een eenvoudig overzicht per EDI-fase met een groen, oranje of rood signaal per team geeft al veel inzicht. Het gaat erom dat je de vinger aan de pols houdt en niet wacht tot het volgende inspectiebezoek om te zien of de verbeteringen beklijfd zijn.

Veranker EDI in de professionele leercultuur van de school

De laatste stap is de meest duurzame, maar ook de meest complexe. EDI structureel borgen betekent uiteindelijk dat het onderdeel wordt van hoe jullie als school samen leren en groeien. Dat vraagt meer dan een paar trainingen of lesbezoeken; het vraagt een cultuurverandering.

1. Maak EDI een vast onderdeel van professionele leergemeenschappen (PLG’s), zodat docenten regelmatig met elkaar in gesprek gaan over hun instructiepraktijk.
2. Koppel EDI-doelen aan het persoonlijk ontwikkelingsplan van docenten, zodat individuele groei en schoolontwikkeling op elkaar aansluiten.
3. Vier successen expliciet. Als een team een EDI-fase goed beheerst, benoem dat dan in een teamvergadering of nieuwsbrief. Erkenning motiveert.
4. Zorg dat nieuwe docenten al bij hun introductie kennismaken met de EDI-aanpak van de school, zodat het geen extra laag is, maar gewoon de manier waarop jullie lesgeven.

Wanneer EDI verankerd is in de leercultuur, hoef je niet meer elke keer opnieuw te beginnen na een inspectiebezoek. Het wordt vanzelfsprekend onderdeel van hoe jullie samen nadenken over goed onderwijs.

Hoe wij helpen met didactisch coachen en EDI-borging

Als schoolleider wil je dat de verbeteringen na een inspectiebezoek écht beklijven. Precies daar helpen wij bij. Ons Didactisch Coachen Programma is een masterclass met een volledig borgingstraject, speciaal ontworpen om docenten planmatig en gestructureerd te coachen op hun instructiepraktijk, inclusief EDI.

• Docenten leren hoe ze het denkproces van leerlingen actief stimuleren tijdens elke fase van de les
• Feedback geven wordt een structureel onderdeel van de samenwerking in het team
• Het programma sluit direct aan op de verbeterpunten die uit een inspectiebezoek naar voren komen
• Borging is geen bijzaak, maar zit ingebakken in het programma, zodat nieuwe vaardigheden ook na de training worden toegepast

Wil je weten hoe dit er voor jouw school concreet uit zou zien? Neem contact met ons op en we denken graag met je mee over een aanpak die past bij jullie situatie en de uitkomsten van het inspectiebezoek.