EDI staat voor Expliciete Directe Instructie en is een gestructureerde lesgeefmethode waarbij je als docent stap voor stap nieuwe kennis overdraagt. IGDI betekent Impliciete Gelaagde Directe Instructie en biedt meer flexibiliteit door verschillende instructieniveaus te combineren. Het hoofdverschil zit in de mate van structuur en leerlingregie: EDI volgt een vaste opbouw, terwijl IGDI leerlingen meer eigen keuzes geeft in hun leerproces.

Wat betekent EDI precies en hoe werkt het in de praktijk?

EDI is een systematische lesgeefmethode waarbij je als docent nieuwe kennis en vaardigheden expliciet en gestructureerd overdraagt aan je leerlingen. Je volgt daarbij een vaste volgorde: eerst leg je uit wat leerlingen gaan leren, vervolgens demonstreer je de nieuwe stof, daarna oefen je samen met de klas en ten slotte werken leerlingen zelfstandig.

De kracht van EDI zit in de duidelijke structuur. Je begint elke les door het leerdoel expliciet te benoemen: “Vandaag leren jullie hoe je breuken optelt.” Vervolgens toon je stap voor stap hoe het werkt, waarbij je hardop denkt en elk onderdeel uitlegt. Dit wordt gevolgd door begeleide oefening waarbij je samen met leerlingen voorbeelden doorneemt en directe feedback geeft.

In de praktijk zie je EDI vaak terug bij het aanleren van nieuwe vaardigheden. Denk aan het leren van een rekenkundige procedure, het aanleren van spellingregels of het uitleggen van een nieuwe grammaticaregel. De methode werkt goed omdat leerlingen precies weten wat er van hen verwacht wordt en ze de nieuwe stof in kleine, behapbare stappen aangeboden krijgen.

Hoe verschilt IGDI van traditionele lesgeefmethoden?

IGDI combineert meerdere instructieniveaus binnen één les en geeft leerlingen meer regie over hun eigen leerproces. In plaats van één vaste route te volgen, bied je verschillende wegen naar hetzelfde leerdoel aan. Leerlingen kunnen kiezen uit verschillende opdrachten, werkvormen of ondersteuningsniveaus.

Het verschil met traditionele methoden zit in de flexibiliteit. Waar traditioneel lesgeven vaak uitgaat van één tempo en één manier van uitleggen voor de hele klas, houdt IGDI rekening met verschillende leerbehoeften. Je biedt bijvoorbeeld tegelijkertijd uitleg op verschillende niveaus, variërend van concrete voorbeelden tot abstracte concepten.

Deze aanpak vraagt meer van je als docent omdat je moet kunnen schakelen tussen verschillende instructievormen binnen één les. Je geeft bijvoorbeeld eerst een korte uitleg aan de hele klas, vervolgens begeleid je een groepje leerlingen die extra uitleg nodig heeft, terwijl andere leerlingen al zelfstandig aan de slag kunnen. Dit maakt IGDI dynamischer maar ook complexer om uit te voeren.

Wanneer gebruik je EDI en wanneer kies je voor IGDI?

Kies voor EDI bij het aanleren van nieuwe basisvaardigheden die alle leerlingen moeten beheersen. IGDI gebruik je wanneer leerlingen al basiskennis hebben en je wilt differentiëren in niveau of leerroute. De keuze hangt af van het leerdoel, de voorkennis van je leerlingen en de complexiteit van de leerstof.

EDI past goed bij onderwerpen waar een duidelijke procedure of methode geleerd moet worden. Denk aan het leren van de staartdeling, het aanleren van een nieuwe taal of het uitleggen van wetenschappelijke concepten. Hier is de stapsgewijze opbouw van EDI waardevol omdat alle leerlingen dezelfde basis nodig hebben.

IGDI gebruik je bij leerdoelen waar verschillende benaderingen mogelijk zijn. Bijvoorbeeld bij creatieve opdrachten, projectwerk of wanneer je wilt aansluiten bij verschillende leerstijlen. Ook bij heterogene klassen waar leerlingen op verschillende niveaus zitten, biedt IGDI meer mogelijkheden om iedereen passend onderwijs te geven.

Let ook op de tijd die je beschikbaar hebt. EDI vraagt minder voorbereiding omdat je één duidelijke route volgt. IGDI vereist meer planning omdat je verschillende instructievormen moet voorbereiden en flexibel moet kunnen inspelen op verschillende leerbehoeften tijdens de les.

Welke voordelen bieden beide instructiemodellen voor leerlingen?

EDI biedt duidelijkheid en veiligheid voor leerlingen die structuur nodig hebben, terwijl IGDI meer ruimte geeft voor eigenaarschap en verschillende leerstijlen. Beide methoden hebben unieke voordelen die aansluiten bij verschillende leerlingtypes en situaties.

De voordelen van EDI zijn vooral zichtbaar bij leerlingen die onzeker zijn of moeite hebben met nieuwe leerstof. Door de duidelijke structuur weten zij precies wat er gebeurt en kunnen ze stap voor stap meegroeien. Dit vergroot het zelfvertrouwen en vermindert faalangst. Ook leerlingen met concentratieproblemen profiteren van de heldere opbouw.

IGDI biedt voordelen voor leerlingen die graag zelf keuzes maken en op verschillende manieren leren. Snelle leerders kunnen doorpakken naar uitdagender opdrachten, terwijl leerlingen die meer tijd nodig hebben extra ondersteuning krijgen. Dit voorkomt verveling bij de enen en overvraging bij de anderen.

Beide methoden vergroten de betrokkenheid, maar op verschillende manieren. EDI door duidelijkheid en succeservaringen, IGDI door keuzemogelijkheden en aansluiting bij persoonlijke voorkeuren. Het belangrijkste is dat je bewust kiest welke methode het beste past bij je leerdoel en je leerlingen.

Hoe combineer je EDI en IGDI effectief in je lessen?

Begin vaak met EDI voor de basis en schakel over naar IGDI voor verdieping en toepassing. Deze combinatie geeft alle leerlingen een stevige basis en biedt vervolgens ruimte voor differentiatie. Het wisselen tussen beide methoden vraagt oefening maar levert veel op.

Een effectieve combinatie start bijvoorbeeld met EDI om een nieuwe rekenmethode uit te leggen. Alle leerlingen krijgen dezelfde uitleg en doen samen begeleide oefeningen. Zodra de basis duidelijk is, schakel je over naar IGDI door verschillende oefenniveaus aan te bieden. Sommige leerlingen werken met extra ondersteuning, anderen gaan direct naar toepassingsopgaven.

Je kunt ook binnen één les wisselen tussen beide methoden. Begin met een korte EDI-fase om het onderwerp te introduceren, gevolgd door een IGDI-fase waarin leerlingen kiezen uit verschillende werkvormen. Sluit af met een gezamenlijk EDI-moment om de belangrijkste punten samen te vatten.

Let er wel op dat je niet te vaak wisselt binnen één les, omdat dit verwarrend kan werken. Plan bewust wanneer je welke methode inzet en communiceer dit helder naar je leerlingen. Zo weten zij wat er van hen verwacht wordt en kunnen ze optimaal profiteren van beide instructievormen.

Hoe September onderwijs helpt met didactisch coachen

Wij helpen docenten en teams om zowel EDI als IGDI effectief in te zetten door middel van ons didactisch coachen programma. Dit praktijkgerichte traject combineert theorie met directe toepassing in de klas, zodat je morgen al aan de slag kunt met wat je leert.

Ons programma biedt:

• Hands-on training in beide instructiemethoden met concrete voorbeelden
• Persoonlijke coaching bij het toepassen van EDI en IGDI in jouw lessen
• Lesbezoeken met directe feedback op jouw instructievaardigheden
• Borgingstraject om nieuwe vaardigheden duurzaam te implementeren

We richten ons op wat al werkt in jouw praktijk en bouwen daarop voort. Geen theoretische verhalen, maar praktische tools die je direct kunt gebruiken. Want pas als je concreet resultaat ziet in je klas, zijn wij tevreden.

Wil je weten hoe wij jouw team kunnen helpen bij het beheersen van effectieve instructiemethoden? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek over de mogelijkheden.