Judith de Haan is trainer en coach bij September Onderwijs. Ze komt wekelijks op scholen door het hele land, en merkt daar hoeveel een begroeting bij de deur doet. In deze blog schrijft ze over de belangrijke rol van OOP’ers in de school.
“Als trainer kom ik op heel veel verschillende scholen en bij de ingang krijg ik al direct een indruk van de school. Word ik vriendelijk gedag gezegd, weten mensen dat ik kom, krijg ik iets te drinken aangeboden? Dat klinkt simpel, maar maakt echt het verschil tussen je welkom voelen en denken ‘ik doe mijn training en ga weer weg.’
Hoe belangrijk dit is, blijkt ook uit recent wetenschappelijk onderzoek van Goagoses, Brosig, von During et al. (2026). Zij geven in een meta-analyse aan dat leerlingen die zich geaccepteerd, gerespecteerd en gesteund voelen door leraren en andere volwassenen op school minder probleemgedrag laten zien. Hoe zit dit precies in elkaar?
We hebben allemaal de behoefte om ergens bij te horen, in de psychologie wordt dit ook wel the need to belong genoemd. Op het moment dat je begroet wordt, er toe doet op school, gezien wordt als persoon, dan hoor je erbij. En juist als je erbij hoort, dan draag je samen met anderen zorg voor de school. Hoe meer je erbij hoort, hoe groter de kans is dat je dat doet.
Dat maakt het juist pedagogisch interessant: een leerling die lastig gedrag laat zien, kan óók iemand zijn die zich minder verbonden voelt met school. Dat betekent niet dat je het gedrag moet accepteren, maar wel dat alleen harder begrenzen misschien niet de hele oplossing is.
Zo zat in de training OOP’er als professional een conciërge van een middelbare school. Hij had prachtige verhalen over de leerlingen en vertelde met veel enthousiasme over zijn werk. Met een blik of sussende opmerking kom hij een ruzie voorkomen of de emotie van een leerling laten zakken. Dat kwam niet door overwicht, maar door de leerlingen te kennen. Te weten dat Joshua het even zwaar had thuis, dat Fatima snel emotioneel werd, hij kende de leerlingen en wist wat ze nodig hadden. Pedagogisch was deze man goud waard voor de school en maakte echt het verschil voor de leerlingen.
Weet dus wat je waard bent als OOP-er en blijf investeren in het contact met jongeren binnen de school. Zorg dat je ze kent, contact maakt en dat ze zich welkom voelen. Dat kan in kleine gebaren, een simpel ‘goedemorgen’ of door rustig te begrenzen. Juist OOP-ers hebben buiten de klas veel en korte contactmomenten met leerlingen. Door het gedrag van OOP-ers kan gedrag voorkomen worden, kunnen leerlingen zich welkom voelen en hebben ze een plek (los van lessen en leren) waar ze ook gewoon mogen zijn.
Iedere ontmoeting is een kans om onbewust de boodschap te geven: ‘Jij hoort erbij.’ En daarmee kun je een belangrijke bijdrage leveren aan de betrokkenheid en het stimuleren van positief gedrag bij de leerlingen van jouw school.”
Over de schrijver: Judith de Haan
Judith de Haan is trainer en coach. Met haar achtergrond als orthopedagoog en ervaring als docent begeleidt zij onderwijsteams bij het versterken van hun didactische en pedagogische vaardigheden.
